สังเวคปริกิตตนปาฐะ (บทพิจารณาความสังเวช)

อิธะ ตะถาคะโต โลเก อุปปันโน อะระหัง สัมมาสัมพุทโธ, ธัมโม จะ เทสิโต นิยยานิโก อุปะสะมิโก ปะรินิพพานิโก สัมโพธะคามี สุคะตัปปะเวทิโต,

พระตถาคตเจ้าเกิดขึ้นแล้วในโลกนี้ เป็นพระอรหันต์ตรัสรู้ชอบได้โดยพระองค์เอง, พระธรรมอันนำออกจากทุกข์ เป็นไปเพื่อความสงบระงับ เพื่อปรินิพพาน เพื่อความรู้พร้อม เป็นธรรมอันพระสุคตเจ้าทรงประกาศไว้แล้ว,

มะยันตัง ธัมมัง สุตวา เอวัง ชานามะ, ชาติปิ ทุกขา ชะราปิ ทุกขา มะระณัมปิ ทุกขัง,

พวกเราทั้งหลายได้ฟังธรรมนั้นแล้ว จึงรู้อย่างนี้ว่า แม้ความเกิดก็เป็นทุกข์ แม้ความแก่ก็เป็นทุกข์ แม้ความตายก็เป็นทุกข์,

โสกะปะริเทวะทุกขะโทมะนัสสุปายาสาปิ ทุกขา, อัปปิเยหิ สัมปะโยโค ทุกโข ปิเยหิ วิปปะโยโค ทุกโข ยัมปิจฉัง นะ ละภะติ ตัมปิ ทุกขัง, สังขิตเตนะ ปัญจุปาทานักขันธา ทุกขา,

แม้ความโศก ความร่ำไรรำพัน ความไม่สบายกาย ความไม่สบายใจ ความคับแค้นใจก็เป็นทุกข์, ความประสบกับสิ่งไม่เป็นที่รักก็เป็นทุกข์ ความพลัดพรากจากสิ่งเป็นที่รักก็เป็นทุกข์ ปรารถนาสิ่งใดไม่ได้สิ่งนั้นก็เป็นทุกข์, โดยย่ออุปาทานขันธ์ทั้ง ๕ ประการเป็นตัวทุกข์,

ยะทิทัง, รูปูปาทานักขันโธ, เวทะนูปาทานักขันโธ, สัญญูปาทานักขันโธ, สังขารูปาทานักขันโธ, วิญญาณูปาทานักขันโธ,

ได้แก่สิ่งเหล่านี้ คือ ขันธ์อันเป็นที่ตั้งแห่งความยึดมั่นคือรูป, ขันธ์อันเป็นที่ตั้งแห่งความยึดมั่นคือเวทนา, ขันธ์อันเป็นที่ตั้งแห่งความยึดมั่นคือสัญญา, ขันธ์อันเป็นที่ตั้งแห่งความยึดมั่นคือสังขาร, ขันธ์อันเป็นที่ตั้งแห่งความยึดมั่นคือวิญญาณ,

เยสัง ปะริญญายะ ธะระมาโน โส ภะคะวา, เอวัง พะหุลัง สาวะเก วิเนติ, เอวัง ภาคา จะ ปะนัสสะ ภะคะวะโต สาวะเกสุ อะนุสาสะนี พะหุลา ปะวัตตะติ,

เพื่อกำหนดรู้ขันธ์ ๕ เหล่านั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าเมื่อยังทรงพระชนม์อยู่ ย่อมทรงแนะนำสั่งสอนสาวกทั้งหลายเช่นนี้ และคำสั่งสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้าย่อมเป็นไปในหมู่สาวกทั้งหลายเป็นส่วนมากว่า,

รูปัง อะนิจจัง, เวทะนา อะนิจจา, สัญญา อะนิจจา, สังขารา อะนิจจา, วิญญาณัง อะนิจจัง,

รูปไม่เที่ยง, เวทนาไม่เที่ยง, สัญญาไม่เที่ยง, สังขารทั้งหลายไม่เที่ยง, วิญญาณไม่เที่ยง,

รูปัง อะนัตตา, เวทะนา อะนัตตา, สัญญา อะนัตตา, สังขารา อะนัตตา, วิญญาณัง อะนัตตา, สัพเพ สังขารา อะนิจจา, สัพเพ ธัมมา อะนัตตาติ.

รูปไม่ใช่ตัวตน, เวทนาไม่ใช่ตัวตน, สัญญาไม่ใช่ตัวตน, สังขารทั้งหลายไม่ใช่ตัวตน, วิญญาณไม่ใช่ตัวตน, สังขารทั้งปวงไม่เที่ยง, ธรรมทั้งปวงไม่ใช่ตัวตน ดังนี้.