ลูกศรดอกที่สอง

ครั้งหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสถามพระภิกษุทั้งหลายว่า "ปุถุชนผู้มิได้สดับ ย่อมเสวยทั้งสุขเวทนา ทุกขเวทนา และอทุกขมสุขเวทนา แม้อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว ก็ย่อมเสวยสุขเวทนา ทุกขเวทนา และอทุกขมสุขเวทนาเช่นกัน แล้วอะไรเล่าคือความแตกต่างระหว่างปุถุชนกับอริยสาวก?"

ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลขอให้พระองค์ทรงแสดงธรรม พระพุทธองค์จึงทรงอุปมาว่า "เมื่อปุถุชนถูกความทุกข์ทางกายกระทบ เขาย่อมโศกเศร้า คร่ำครวญ ตีอกชกตัว และเกิดความขุ่นเคืองใจ เปรียบเสมือนคนที่ถูกยิงด้วยลูกศรดอกแรก แล้วยังถูกยิงซ้ำด้วยลูกศรดอกที่สอง ย่อมได้รับความเจ็บปวดยิ่งขึ้นเป็นทวีคูณ"

"ลูกศรดอกแรก คือความเจ็บปวดทางกายหรือเหตุการณ์ภายนอกที่มิอาจหลีกเลี่ยงได้ตามธรรมชาติ แต่ลูกศรดอกที่สอง คือความคิดปรุงแต่ง ความโกรธ ความหวาดกลัว และความกังวลใจที่เรายิงซ้ำเข้าใส่หัวใจตนเอง"

"ส่วนพระอริยสาวกผู้มีสติ เมื่อถูกลูกศรดอกแรกกระทบ ท่านย่อมรับรู้ตามความเป็นจริงของกาย แต่ไม่ปล่อยให้จิตใจปรุงแต่งความโกรธแค้นหรือความเศร้าโศก ท่านจึงเจ็บเพียงลูกศรดอกแรก แต่ไม่ถูกลูกศรดอกที่สองทำร้ายจิตใจเลย"