โพชฌังคสูตร (พระสูตรว่าด้วยองค์แห่งการตรัสรู้)
บทนำและความหมาย
พระสูตรตรัสถึงโพชฌงค์ ๗ ประการ อันเป็นธรรมเครื่องตรัสรู้รู้แจ้งโลก ดับกิเลสและโรคาพาธทั้งปวง
พระสูตรตรัสถึงโพชฌงค์ ๗ ประการ อันเป็นธรรมเครื่องตรัสรู้รู้แจ้งโลก ดับกิเลสและโรคาพาธทั้งปวง
สัตติเม ภิกขะเว โพชฌังคา ภาวิตา พะหุลีกะตา อัปปะมาณายะ นิพพานายะ สังวัตตันติ, กะตะเม สัตตะ? สะติสัมโพชฌังโค, ธัมมะวิจะยะสัมโพชฌังโค, วิริยะสัมโพชฌังโค, ปีติสัมโพชฌังโค, ปัสสัทธิสัมโพชฌังโค, สะมาธิสัมโพชฌังโค, อุเปกขาสัมโพชฌังโค.
[ สัด-ติ-เม พิก-ขะ-เว โพช-ชัง-คา พา-วิ-ตา พะ-หุ-ลี-กะ-ตา อับ-ปะ-มา-ณา-ยะ นิบ-พา-นา-ยะ สัง-วัด-ตัน-ติ, กะ-ตะ-เม สัด-ตะ? สะ-ติ-สัม-โพช-ชัง-โค, ทัม-มะ-วิ-จะ-ยะ-สัม-โพช-ชัง-โค, วิ-ริ-ยะ-สัม-โพช-ชัง-โค, ปี-ติ-สัม-โพช-ชัง-โค, ปัด-สัด-ธิ-สัม-โพช-ชัง-โค, สะ-มา-ธิ-สัม-โพช-ชัง-โค, อุ-เปก-ขา-สัม-โพช-ชัง-โค. ]
ดูกรภิกษุทั้งหลาย โพชฌงค์ ๗ ประการนี้ อันบุคคลเจริญแล้ว กระทำให้มากแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อพระนิพพาน โพชฌงค์ ๗ คืออะไรบ้าง? คือ สติสัมโพชฌงค์, ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์, วิริยสัมโพชฌงค์, ปีติสัมโพชฌงค์, ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์, สมาธิสัมโพชฌงค์, และอุเบกขาสัมโพชฌงค์.
ปฐมเทศนาที่สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงแก่พระปัญจวัคคีย์ ณ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน ทรงประกาศอริยมรรคมีองค์ ๘ และอริยสัจ ๔ ทำให้พระอัญญาโกณฑัญญะได้ดวงตาเห็นธรรม
พระสูตรสำคัญที่พระพุทธองค์ทรงแสดงธรรมแก่ปัญจวัคคีย์ จำแนกขันธ์ ๕ ว่าเป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ทำให้พระภิกษุปัญจวัคคีย์ทั้ง ๕ รูปบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์พร้อมกัน
พระสูตรแสดงหลักการดำเนินชีวิต ๓๘ ประการ ตั้งแต่การไม่คบคนพาล จนถึงจิตเกษมไม่หวั่นไหวในโลกธรรม ซึ่งนำความสุขความเจริญสูงสุดมาสู่ชีวิต
พระสูตรว่าด้วยอานิสงส์ ๑๑ ประการของผู้เจริญเมตตาเจโตวิมุตติ หลับเป็นสุข ตื่นเป็นสุข ไม่ฝันร้าย เป็นที่รักของมนุษย์และอมนุษย์ทั้งหลาย