เทพและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในสังคมไทย

พระพิฆเนศเป็นเทพเจ้าผู้ประสิทธิ์ประสาทความรู้ สติปัญญา ศิลปวิทยาการ และความสำเร็จในการเริ่มต้นกิจการงานใหม่ นิยมสักการะก่อนเริ่มพิธีกรรมหรือกิจการใดๆ เพื่อปัดเป่าอุปสรรคทั้งปวง

ท้าวเวสสุวรรณ (ท้าวกุเวร) ประจำอยู่ทิศเหนือแห่งสวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกา เป็นผู้ปกป้องคุ้มครองพระพุทธศาสนา คุ้มครองผู้ประพฤติธรรมจากสิ่งอัปมงคล และเป็นสัญลักษณ์แห่งโภคทรัพย์และความเจริญรุ่งเรือง

พระพรหมเป็นผู้มีอานุภาพแห่งการสร้างสรรค์ เปี่ยมด้วยพรหมวิหารธรรม ๔ ประการ (เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา) มี ๔ พักตร์ ๘ กร คอยปกป้องรักษาและประทานพรแก่ผู้ประพฤติดีในทุกทิศ

พระแม่ลักษมี พระชายาแห่งพระนารายณ์ เป็นเทวีผู้ทรงประทานความมั่งคั่ง ร่ำรวย โชคลาภ ความรักที่บริสุทธิ์ซื่อสัตย์ และความเจริญรุ่งเรืองในชีวิต

พระแม่อุมาเทวี (ปารวตี) มหาเทวีพระชายาแห่งพระศิวะ เป็นมารดาแห่งพระพิฆเนศและพระขันธกุมาร สัญลักษณ์แห่งพลังอำนาจฝ่ายหญิง ความรักความภักดีต่อคู่ครอง และการปกป้องคุ้มครองบุตรหลาน

พระแม่กาลีคืออวตารปางดุร้ายของพระแม่อุมาเทวี เพื่อปราบอสูรร้ายที่ไม่มีผู้ใดทำลายได้ เป็นสัญลักษณ์แห่งการขจัดพลังงานด้านลบลี้ลับ อุปสรรคชีวิตที่รุนแรง และการคุ้มครองผู้บริสุทธิ์

พระศิวะ (อิศวร) หนึ่งในตรีมูรติ ผู้มีดวงตาที่สามเปี่ยมด้วยญาณทัศนะและเพลิงเผาผลาญอวิชชา พระองค์เป็นสัญลักษณ์แห่งการชำระล้างสิ่งเลวร้าย ปล่อยวาง และเข้าถึงสมาธิขั้นสูง

พระนารายณ์ หนึ่งในตรีมูรติ ทรงอวตารปราบยุคเข็ญ ๑๐ ปาง (ทศาวตาร) เป็นตัวแทนแห่งคุณธรรม สัจจะ การปกป้องรักษาความสงบสุข และความยุติธรรมในแผ่นดิน

ท้าวสักกะหรือพระอินทร์ เป็นประธานแห่งเทวดาในชั้นดาวดึงส์ ทรงมีบัณฑุกัมพลศิลาอาสน์ที่จะร้อนเมื่อผู้ทรงศีลเดือดร้อน เป็นมิตรและผู้ช่วยเหลือพระโพธิสัตว์ในชาดกนับร้อยเรื่อง

พระแม่คงคาเป็นตัวแทนแห่งแม่น้ำลำคลองทุกสาย ผู้หล่อเลี้ยงชีวิต มวลมนุษย์ และสรรพสัตว์ ในประเพณีไทยนิยมกล่าวคำขอขมาต่อพระแม่คงคาเพื่อสำนึกในพระคุณและขออภัยที่ได้ใช้น้ำและล่วงเกินสายน้ำ

พญานาคราชเป็นโอปปาติกะผู้มีฤทธิ์เดช มี ๔ ตระกูลใหญ่ ผูกพันกับพระพุทธศาสนาอย่างแนบแน่นตั้งแต่สมัยพุทธกาล (เช่น พญามุจลินท์นาคราชผู้แผ่พังพานปกป้องพระพุทธองค์) และเป็นสัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์และทรัพย์ในดินสินในน้ำ