กรณียเมตตสูตร (พระสูตรว่าด้วยกิจที่พึงกระทำด้วยเมตตา)
บทนำและความหมาย
พระสูตรที่พระพุทธองค์ประทานแก่เหล่าพระภิกษุที่ไปจำพรรษาในป่าแล้วถูกรุกขเทวดารบกวน เมื่อเจริญสูตรนี้ เทวดากลับรักใคร่และคอยพิทักษ์รักษา
พระสูตรที่พระพุทธองค์ประทานแก่เหล่าพระภิกษุที่ไปจำพรรษาในป่าแล้วถูกรุกขเทวดารบกวน เมื่อเจริญสูตรนี้ เทวดากลับรักใคร่และคอยพิทักษ์รักษา
กะระณียะมัตถะกุสะเลนะ ยันตัง สันตัง ปะทัง อะภิสะเมจจะ
[ กะ-ระ-ณี-ยะ-มัด-ถะ-กุ-สะ-เล-นะ ยัน-ตัง สัน-ตัง ปะ-ทัง อะ-ภิ-สะ-เมด-จะ ]
กิจอันใดอันพระอริยเจ้าบรรลุบทอันสงบ กระทำแล้ว กุลบุตรผู้ฉลาดในประโยชน์พึงกระทำกิจอันนั้น
สักโก อุชู จะ สุหุชู จะ สุวะโจ จัสสะ มุทุ อะนะติมานี
[ สัก-โก อุ-ชู จะ สุ-หุ-ชู จะ สุ-วะ-โจ จัส-สะ มุ-ทุ อะ-นะ-ติ-มา-นี ]
พึงเป็นผู้กล้าหาญ เป็นผู้ซื่อตรง เป็นผู้ซื่อตรงอย่างยิ่ง เป็นผู้ว่าง่าย เป็นผู้มีจิตใจอ่อนโยน เป็นผู้ไม่มีความเย่อหยิ่ง
สันตุสสะโก จะ สุภะโร จะ อัปปะกิจโจ จะ สัลละหุกะวุตติ
[ สัน-ตุส-สะ-โก จะ สุ-ภะ-โร จะ อับ-ปะ-กิด-โจ จะ สัล-ละ-หุ-กะ-วุด-ติ ]
เป็นผู้สันโดษ เป็นผู้เลี้ยงง่าย เป็นผู้มีกิจธุระน้อย เป็นผู้ประพฤติเบากายเบาใจ
สันตินทริโย จะ นิปะโก จะ อัปปะคัพโภ กุเลสุ อะนะนุคิทโธ
[ สัน-ติน-ทริ-โย จะ นิ-ปะ-โก จะ อับ-ปะ-คับ-โภ กุ-เล-สุ อะ-นะ-นุ-คิท-โธ ]
เป็นผู้มีอินทรีย์สงบระงับ เป็นผู้มีปัญญา เป็นผู้ไม่คะนอง เป็นผู้ไม่พัวพันในสกุลทั้งหลาย
นะ จะ ขุททัง สะมาจะเร กิญจิ เยนะ วิญญู ปะเร อุปะวะเทยยุง
[ นะ จะ ขุด-ทัง สะ-มา-จะ-เร กิน-จิ เย-นะ วิน-ญู ปะ-เร อุ-ปะ-วะ-เทย-ยุง ]
วิญญูชนทั้งหลายติเตียนชนทั้งหลายอื่นด้วยกรรมอันเลวทรามใด ไม่พึงประพฤติกรรมอันเลวทรามนั้นแม้แต่น้อย
สุขิโน วา เขมิโน โหนตุ สัพเพ สัตตา ภะวันตุ สุขิตัตตา
[ สุ-ขิ-โน วา เข-มิ-โน โหน-ตุ สับ-เพ สัต-ตา ภะ-วัน-ตุ สุ-ขิ-ตัต-ตา ]
ขอสัตว์ทั้งปวงจงมีความสุข จงมีความเกษม จงมีตนเป็นสุขเถิด
เย เกจิ ปาณะภูตัตถิ ตะสะ วา ถาวะรา วา อะนะวะเสสา
[ เย เก-จิ ปา-นะ-พู-ตัด-ถิ ตะ-สะ วา ถา-วะ-รา วา อะ-นะ-วะ-เส-สา ]
สัตว์มีชีวิตทั้งหลาย เหล่าใดเหล่าหนึ่งมีอยู่ จะเป็นผู้สะดุ้ง หรือผู้มั่นคงก็ตาม เป็นผู้ไม่มีส่วนเหลือ
ทีฆา วา เย มะหันตา วา มัชฌิมา รัสสะกา อะณุกะถูลา
[ ที-คา วา เย มะ-หัน-ตา วา มัด-ชิ-มา รัด-สะ-กา อะ-นุ-กะ-ถู-ลา ]
จะเป็นผู้มีกายยาว หรือมีกายใหญ่ หรือมีกายปานกลาง หรือมีกายสั้น หรือมีกายผอม หรือมีกายอ้วนพีก็ตาม
ทิฏฐา วา เย จะ อะทิฏฐา เย จะ ทูเร วะสันติ อะวิทูเร
[ ทิด-ถา วา เย จะ อะ-ทิด-ถา เย จะ ทู-เร วะ-สัน-ติ อะ-วิ-ทู-เร ]
จะเป็นผู้ที่เคยเห็น หรือไม่เคยเห็นก็ตาม เป็นผู้ที่อยู่ในที่ไกล หรือในที่ใกล้ก็ตาม
ภูตา วา สัมภะเวสี วา สัพเพ สัตตา ภะวันตุ สุขิตัตตา
[ พู-ตา วา สำ-พะ-เว-สี วา สับ-เพ สัต-ตา ภะ-วัน-ตุ สุ-ขิ-ตัต-ตา ]
จะเป็นผู้เกิดแล้ว หรือกำลังแสวงหาภพที่เกิดอยู่ก็ตาม ขอสัตว์ทั้งปวงเหล่านั้นจงมีตนเป็นสุขเถิด
บทสวดอุทิศส่วนบุญกุศลแก่เหล่าเทพยดา อารักษ์ และสัตว์ทั้งหลายในสากลจักรวาล
บทสวดแผ่ผลแห่งความดีงามและบุญกุศลที่ได้กระทำแล้ว ให้แก่บิดามารดา ครูอาจารย์ สัตว์ทั้งหลายทั่วสากลโลก
บทกรวดน้ำย่อเพื่ออุทิศส่วนกุศลแก่บิดามารดา ญาติมิตร และสรรพสัตว์ยามเช้า
บทกรวดน้ำอิมินาฉบับสมบูรณ์ เพื่ออุทิศบุญกุศลแก่พระอุปัชฌาย์ มารดาบิดา ครูอาจารย์ และสรรพสัตว์ทั้งสามโลก